Ξύλινος διάδρομος στο σταθμό της Καλλιθέας πριν τις σκάλες που οδηγούν στις αποβάθρες.

Νέα|

📌 Μελέτη προσβασιμότητας Σταθμού Καλλιθέας

Η ισότητα όλων των ανθρώπων στην πρόσβαση σε δημόσιους χώρους και τις υπηρεσίες που παρέχονται σ’ αυτούς αποτελούν δικαιώματα νομικά κατοχυρωμένα, που τυπικά ικανοποιούνται με εφαρμογή κανονισμών και μέτρων. Γι’ αυτό η  τυπική απαίτηση από μια μελέτη προσβασιμότητας είναι η συμμόρφωση με την νομοθεσία. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Η έρευνα και ανάπτυξη του σχεδιασμού στον τομέα της προσβασιμότητας φέρνει οφέλη σε όλα τα άτομα και έχει ενδιαφέρον για όλη την κοινωνία. Σήμερα πάμε πέρα από την υποχρέωση εφαρμογής των τεχνικών οδηγιών σχεδιασμού για ΑμεΑ, -π.χ. για ράμπες και οδηγούς όδευσης τυφλών– και βλέπουμε τον λεγόμενο Σχεδιασμό για Όλους (Design For All), ως ουσιαστικό αρχιτεκτονικό εργαλείο και πηγή ιδεών στη μελέτη των δημόσιων χώρων.

Όταν στην αρχή της δεκαετίας του 2000 ο τότε ΗΣΑΠ αναμόρφωσε τους σταθμούς του Ηλεκτρικού, προσέλκυσε σπουδαία ελληνικά αρχιτεκτονικά γραφεία που απέδωσαν μια πολύ ενδιαφέρουσα σειρά έργων χαρίζοντας χαρακτήρα και ταυτότητα στο αυστηρά τεχνικό σχέδιο των εγκαταστάσεων. Ειδικά για τον σταθμό «Καλλιθέα» εργάστηκε το περίφημο «Εργαστήριο 66» του Δημήτρη και Σουζάνας Αντωνακάκη.

Όμως μετά από 20 και πλέον χρόνια οι ανάγκες προσβασιμότητας αυξήθηκαν και οι κανονισμοί της έγιναν πιο απαιτητικοί, ενώ μεσολάβησαν και φθορές και μετατροπές, που οδήγησαν τη ΣΤΑΣΥ στην απόφαση για ένα πιλοτικό έργο συνολικής αναβάθμισης της προσβασιμότητας του σταθμού «Καλλιθέα».

Είσοδος του Σταθμού Καλλιθέας με σκαλοπάτια χωρίς ράμπα αναπήρων

Η μελέτη που υλοποιήθηκε στοχεύει στην επίτευξη υψηλής αρχιτεκτονικής ποιότητας που συντονίζεται με το αίτημα ίσων δικαιωμάτων στη χρήση και την απόλαυση των υπηρεσιών ασφαλούς και άνετης μετακίνησης για όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως της φυσικής τους κατάστασης και των χαρακτηριστικών τους. Αυτό το γενικό πλαίσιο αρχών εξειδικεύτηκε με σχεδιαστικές λύσεις στα προβλήματα που λεπτομερώς και μεθοδικά κατέγραψε η ΑΜΚΕ «Με Άλλα Μάτια», σε ένα έργο που διήρκησε πάνω από ένα έτος!

Πιο συγκεκριμένα, focus group ανάπηρων ατόμων αλλά και επαγγελματιών με εμπειρία στον χώρο της αναπηρίας, της συμπερίληψης και της προσβασιμότητας της κοινωνικής επιχείρησης επισκέφτηκε τον Σταθμό και τον περιβάλλοντα χώρο αυτού πολλαπλές φορές και κατέγραψε τα σημεία που χρήζουν βελτίωσης αλλά και τα σημεία που αποτελούν καλή πρακτική.

Η εμπειρία, το φωτογραφικό υλικό και οι προτάσεις του focus group συγκεντρώθηκαν σε πολυσέλιδη έκθεση η οποία αποτέλεσε τη βάση για την αρχιτεκτονική  Μελέτη Προσβασιμότητας με σχεδιαστικές λύσεις που ακολούθησε και η οποία εκπονήθηκε από τους:

  • Ανδρέα Λαμπρόπουλο αρχιτέκτων δρΕΜΠ μελετητής – υπεύθυνος έργου
  • Κωνσταντίνο Βασιλόπουλο ηλεκτρολόγος ΕΜΠ
  • Βασίλη Κασίμη πολιτικός μηχανικός ΕΜΠ
  • Γιάννη Λαμπρόπουλο τοπογράφος ΕΜΠ

Με την ολοκλήρωση του έργου παραδόθηκαν στους Υπευθύνους τα κατώθι:

  • Κατόψεις των αποβαθρών, της πεζογέφυρας και του επιπέδου κάτωθεν των αποβαθρών που απεικονίζουν την υπάρχουσα κατάσταση,
  • Διάγραμμα Προσβασιμότητας,
  • Κατόψεις των αποβαθρών, της πεζογέφυρας και του επιπέδου κάτωθεν των αποβαθρών που απεικονίζουν τις προτάσεις παρεμβάσεων,
  • Λεπτομέρειες κατασκευαστικών παρεμβάσεων για τα δάπεδα και τις κλίμακες του σταθμού, της πεζογέφυρας και του περιβάλλοντος χώρου,
  • και Τεχνική Έκθεση.

Μέσω των παραπάνω προτάθηκαν επεμβάσεις λειτουργικής και αισθητικής αποκατάστασης και αναβάθμισης σε πολλά επίπεδα:

  • Στις μεγάλες κλίμακες πρόσβασης, με καθαιρέσεις εμποδίων και βελτιώσεις στη γεωμετρία, τα υλικά, και τον εξοπλισμό,
  • στα δάπεδα των αποβαθρών, και στην πεζογέφυρα σύνδεσής τους,
  • στη σήμανση,
  • στο μηχανολογικό εξοπλισμό, τους ανελκυστήρες, το φωτισμό,
  • και στις διαμορφώσεις του περιβάλλοντος χώρου.

Το τελευταίο ίσως είναι και το σημαντικότερο.

Σε μια από τις εισόδους του σταθμού υπάρχει περίπτερο που δυσκολεύει τη διέλευση των πεζών

Κύκλος Κίνησης

Οι σταθμοί πρέπει να υπηρετούν την απρόσκοπτη και άνετη εξυπηρέτηση του Κύκλου Κίνησης, που περιλαμβάνει την ασφαλή προσέλευση στον σταθμό -πεζή ή με όχημα- την επιβίβαση, την αποβίβαση και την έξοδο από το σταθμό έως την ασφαλή μετάβαση στο επόμενο δίκτυο μετακίνησης, πεζοπορικό ή σε όχημα. Αυτός ο κύκλος πρέπει να λειτουργεί με κανονική ροή χωρίς διακοπές ή διαταραχές της κίνησης και χωρίς αναστάτωση της αντίληψης που αποκτά εξ αρχής για τη διαδρομή ο επιβάτης. Γι’ αυτό πολύ ορθά η ΣΤΑΣΥ ζήτησε να εξεταστεί και ο περιβάλλοντας χώρος του σταθμού, μολονότι αυτός τυπικά αποτελεί γεωγραφικά, αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης -Δήμος Καλλιθέας-. Έτσι στη μελέτη ανασχεδιάζονται οι εν επαφή πεζοδρόμους και πεζοδρόμια ώστε η διαδρομή προς τον σταθμό να είναι σαφής και προστατευμένη από εισβολές ετερογενών στοιχείων –πχ στύλους και τραπεζοκαθίσματα— με καθαρή και ανεμπόδιστη οπτική επαφή με τον προορισμό, με αναμφίβολη σήμανση και διαισθητική παρότρυνση για την κατάλληλη συμπεριφορά, κίνηση ή στάση του ανάπηρου ατόμου  και γενικά κάθε πεζού.

Η καλή συνεργασία με τους τοπικούς φορείς γίνεται επομένως απαραίτητη εδώ. Άλλωστε οι σταθμοί αποτελούν κρίσιμους κόμβους στον αστικό ιστό κάθε πόλης και γειτονιάς, και έτσι η ωφέλεια από τα έργα προσβασιμότητας διαχέεται σε όλη την κοινωνία, διότι είναι ουσιώδεις παρεμβάσεις βελτίωσης των δημόσιων χώρων.

Συστατικό επιτυχούς εφαρμογής της μελέτης πάντως, είναι η επίβλεψη εφαρμογής της σε όλα τα στάδια, τόσο από επαγγελματίες του χώρου, όσο προ πάντων από τα ίδια τα ανάπηρα άτομα που είναι και οι τελικοί χρήστες και οι μόνοι αξιόπιστοι κριτές τέτοιων έργων, όπως σωστά επισημαίνουν συνεχώς η ΕΣΑμεΑ και οι επίσημοι φορείς της τυφλότητας, ΕΟΤ και Π.Σ.Τ..

Η θεσμική και ουσιαστική αναγνώριση των ανάπηρων ατόμων σε όλα τα στάδια υλοποιήσης και εφαρμογής τέτοιων μελετών είναι μονόδρομος, όπως έχουμε επισημάνει και στο παρελθόν, για την πραγματική και κοινωνική επιτυχία των σχετικών έργων, για να αποφεύγονται προβλήματα και αστοχίες, όπως συνέβη με την χωρίς εμάς εφαρμογή στο πεδίο, της μελέτης του φορέα μας για την τοποθέτηση οδηγών όδευσης τυφλών στο εσωτερικό του Σταθμού “Μοναστηράκι”.

🙏 Ευχαριστούμε τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΣΤΑΣΥ κ. Κοτταρά και τους συνεργάτες του, καθώς και το Υπερταμείο, οι οποίοι μέρα με τη μέρα καθιστούν την ανθρωποκεντρική προσέγγιση τέτοιων έργων σε σύγχρονη και συμπεριληπτική, εταιρική φιλοσοφία λειτουργίας.

Οδηγός όδευσης τυφλών που κόβεται από τραπεζοκαθίσματα από καφέ.

Close Search Window